<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Alcides Lanza</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alcides_Lanza"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Alcides_Lanza rootpage-Alcides_Lanza skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Alcides Lanza</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p><b>Alcides Emigdio Lanza</b> (* <a href="2._Juni" title="2. Juni">2. Juni</a> <a href="1929" title="1929">1929</a> in <a href="Rosario_(Santa_Fe)" title="Rosario (Santa Fe)">Rosario</a>, <a href="Provinz_Santa_Fe" title="Provinz Santa Fe">Santa Fe</a>; † <a href="17._Juli" title="17. Juli">17. Juli</a> <a href="2024" title="2024">2024</a><sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>) war ein <a href="Argentinien" title="Argentinien">argentinisch</a>-<a href="Kanada" title="Kanada">kanadischer</a> <a href="Komponist" title="Komponist">Komponist</a>, <a href="Dirigent" title="Dirigent">Dirigent</a>, <a href="Pianist" title="Pianist">Pianist</a> und <a href="Musikp%C3%A4dagogik" title="Musikpädagogik">Musikpädagoge</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Leben_und_Wirken">Leben und Wirken</h2></div>
<p>Lanza begann in Buenos Aires ein Architekturstudium, das er jedoch nicht abschloss. Daneben studierte er Klavier bei Ruwin Erlich, Dirigieren bei <a href="Roberto_Kinsky" title="Roberto Kinsky">Roberto Kinsky</a> und Komposition bei <a href="Juli%C3%A1n_Bautista" title="Julián Bautista">Julián Bautista</a> und <a href="Alberto_Ginastera" title="Alberto Ginastera">Alberto Ginastera</a>. Von 1959 bis 1965 arbeitete er als Pianist und Korrepetitor, außerdem setzte er seine Ausbildung als Stipendiat am <i>Instituto Torcuato di Tella</i> in den Fächern Komposition und elektronische Musik fort.
</p><p>Mit einem <a href="Guggenheim-Stipendium" title="Guggenheim-Stipendium">Guggenheim-Stipendium</a> arbeitete er von 1965 bis 1971 am <a href="Columbia-Princeton_Electronic_Music_Center" title="Columbia-Princeton Electronic Music Center">Columbia-Princeton Electronic Music Center</a> mit <a href="Vladimir_Ussachevski" title="Vladimir Ussachevski">Vladimir Ussachevski</a> zusammen. Außerdem nahm er weiteren Kompositionsunterricht bei <a href="Olivier_Messiaen" title="Olivier Messiaen">Olivier Messiaen</a>, <a href="Riccardo_Malipiero_(Komponist)" title="Riccardo Malipiero (Komponist)">Riccardo Malipiero</a>, <a href="Aaron_Copland" title="Aaron Copland">Aaron Copland</a> und <a href="Bruno_Maderna" title="Bruno Maderna">Bruno Maderna</a> und Klavierunterricht bei <a href="Yvonne_Loriod" title="Yvonne Loriod">Yvonne Loriod</a>. 1971 zog er nach Kanada. Dort unterrichtete er Komposition an der <a href="McGill_University" title="McGill University">McGill University</a> und übernahm 1974 die Leitung am dortigen Studio für elektronische Musik.
</p><p>In Buenos Aires leitete Lanza die <i>Agrupacion Música Viva</i>. Um zeitgenössische und avantgardistische Musik bekannt zu machen, gründete er eine Gruppe aus Komponisten und Musikern, die multimediale Werke in den USA, Kanada und den USA aufführten. 1972/73 war er <a href="Artist_in_Residence" title="Artist in Residence">Composer in Residence</a> beim <a href="Deutscher_Akademischer_Austauschdienst" title="Deutscher Akademischer Austauschdienst">Deutschen Akademischen Austauschdienst</a> in Berlin und tourte in dieser Zeit durch Deutschland und Skandinavien.
</p><p>1975 organisierte Lanza die <i>Week of New Music</i> in Montreal, bei der auch seine Komposition <i>Penetrations VII</i> mit seiner Frau, der Sängerin und Schauspielerin Meg Sheppard, aufgeführt wurde. Bei einer Tournee durch Argentinien und Brasilien spielte er 1986 mehr als fünfzig Werke kanadischer Komponisten. In einem fünfstündigen Recital spielte er 1987 Werke von siebenundzwanzig Komponisten. Aufgenommen hat er u. a. Kompositionen von <a href="Henry_Cowell" title="Henry Cowell">Henry Cowell</a> und Serge Perron.
</p><p>2015 wurde Lanza in Spanien mit dem <a href="Tom%C3%A1s-Luis-de-Victoria-Preis" title="Tomás-Luis-de-Victoria-Preis">Tomás-Luis-de-Victoria-Preis</a> ausgezeichnet.
</p><p>Lanza starb am 17. Juli 2024 im Alter von 95 Jahren.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Werke">Werke</h2></div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250404253">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .column-multiple,.mw-parser-output div[style*=column]{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .column-multiple>ol,.mw-parser-output .column-multiple>ul,.mw-parser-output .column-multiple>p,.mw-parser-output div[style*=column]>ol,.mw-parser-output div[style*=column]>ul{margin-top:0}.mw-parser-output .column-multiple li,.mw-parser-output div[style*=column] li,.mw-parser-output .column-multiple-avoid{break-inside:avoid;break-inside:avoid-column;page-break-inside:avoid}.mw-parser-output .column-multiple-avoid-3{orphans:3;widows:3}.mw-parser-output .column-multiple .mw-heading{column-span:all}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><div class="column-multiple" style="column-width:30em;">
<ul><li><i>Three Songs</i> für Sopran, Flöte, Klarinette, Bassklarinette, Posaune, Vibraphon, Perkussion und Klavier, 1963</li>
<li><i>Cuarteto IV.</i> für vier Hörner, 1964</li>
<li><i>Exercise I</i> für Tonband, 1965</li>
<li><i>Plectros II</i> für Tonband und Klavier, 1966</li>
<li><i>Interferences I</i> für zwei Holzbläsergruppen und elektronische Klänge, 1966</li>
<li><i>Interferences II</i> für Perkussionmsensemble und Tonband, 1967</li>
<li><i>Strobo I</i> für Kontrabass, Perkussionsinstrumente und Tonband, 1967</li>
<li><i>Cuarteto V.</i>, Streichquartett, 1967</li>
<li><i>Ekphonesis I</i> für Streich- und/oder Tasteninstrument und Tonband, 1968</li>
<li><i>Ekphonesis II</i> für Stimme, Klavier und Tonband, 1968</li>
<li><i>out of...</i> für elektronische Klänge, 1969</li>
<li><i>Ekphonesis III</i> für Holzbläser, Keyboard, Streichinstrumente und Tonband, 1969</li>
<li><i>Penetrations II</i> für Holzbläser, Perkussion, Keyboard, Streiche, Simmen und Elektronik, 1969</li>
<li><i>Penetrations III</i> für acht Klangquellen, Rhythmboxen und Tonband, 1969</li>
<li><i>Penetrations IV</i> für elektronische Klänge, 1970</li>
<li><i>Kron'ikelz</i> für zwei Erzähler, Chor, Orchester und Tonband, 1970</li>
<li><i>Plectros III</i> für Klavier und elektronische Klänge, 1971</li>
<li><i>Penetrations VII</i> für Schauspielerin/Sängerin und Tonband, 1972</li>
<li><i>Plectros IV</i> für zwei Pianisten und Tonband, 1974</li>
<li><i>Sensors I</i> für Perkussion, 1976</li>
<li><i>Acúfenos III</i> für Flöte, Klavier und Tonband, 1977</li>
<li><i>Eidesis IV</i> für Holzbläserensemble und elektronische Klänge, 1977</li>
<li><i>Ekphonesis V</i> für Schauspielerin/Sängerin, elektronische Klänge und electronic extensions, 1979</li>
<li><i>Acúfenos V</i> für Trompete, Klavier und Tonband, 1980</li>
<li><i>Sensors II</i> für 16 oder mehr Posaunen, 1980</li>
<li><i>Eidesis V.</i> für Kammerorchester, 1981</li>
<li><i>Modulos II</i> für Gitarre und elektronische Klänge, 1982</li>
<li><i>Sensors III</i> für Orgel und Perkussion, 1982</li>
<li><i>Modulos III</i> für Gitarre, Kammerensemble und Tonband, 1983</li>
<li><i>Eidesis VI.</i> für Klavier und Streichorchester, 1983</li>
<li><i>Sensors IV</i> für Chor, elektronische Klänge und Compter, 1983</li>
<li><i>Interferences III</i> für Kammerensemble, elektrisches Klavier und Perkussion, 1983</li>
<li><i>Interferences IV</i> für drei Klarinetten, Kontrabass oder Cello und Perkussion, 1984</li>
<li><i>Bour-drones</i> für Kammerorchester, 1985</li>
<li><i>Ektenes I</i> für Columbine, Amaranth und optionales Tonband, 1985</li>
<li><i>Sensors V</i> für Perkussion, 1985</li>
<li><i>Arghanum I</i> für Akkordeon, Klarinetten, Vibraphon und digitalen Synthesizer, 1986</li>
<li><i>Modulos IV</i> für Gitarre, elektronische Klänge und Prozessor, 1986</li>
<li><i>Sensors VI</i> für Perkussion, 1986</li>
<li><i>Arghanum II</i> für Flöte, Kontrabass, Violine, Klarinette, Saxophon, Klavier, digitalen Synthesizer und Perkussion, 1987</li>
<li><i>Arghanum III</i> für digitale und analoge Klänge, 1987</li>
<li><i>Arghanum IV</i> für digitale und analoge Klänge, 1987</li>
<li><i>Ektenes II</i> für Oboe und Perkussion, 1987</li>
<li><i>...there is a way to sing it...</i> für digitale und analoge Klänge, 1988</li>
<li><i>Ekphonesis VI</i> für Schauspielerin/Sängerin, elektronische Klänge und electronic extensions, 1988</li>
<li><i>Guitar Concerto</i> für elektrische Gitarre, Synthesizer und Orchester, 1988</li>
<li><i>un mundo imaginario</i> für Chor und Tonband, 1989</li>
<li><i>Arghanum V</i> für Akkordeon und Klavier und Tonband, 1990</li>
<li><i>The freedom of silence</i> für Stimme, Klavier und Tonband, 1990</li>
<li><i>Son glosas, claro...</i> für digitale Synthesizer und Tonband, 1991</li>
<li><i>Vôo</i> für Stimme und Tonband, 1992</li>
<li><i>Piano concerto</i> für MIDI-Piano und Kammerorchester, 1994</li>
<li><i>in...visible</i> für Chor und computergeneriertes Tonband, 1994</li>
<li><i>Ektenes III</i> für Klarinette, elektroakustische Musik und digitalen Signalprozessor, 1995</li>
<li><i>...the people sang...</i> für Stimme und Tonband, 1996</li>
<li><i>The big dipper</i> für Akkordeon und Tonband, 1996</li>
<li><i>Ontem</i> für Stimme, Tonband, Tablas und digitalen Signalprozessor, 1999</li>
<li><i>aXions</i> für Stimme, Violine, Kontrabass und Tonband, 2002</li>
<li><i>Expançao</i> für Schauspielerin/Sängerin, digitalen Signalprozessor und Tonband, 2002</li>
<li><i>Como rocas al sol...</i> für Akkordeon und Tonband, 2002</li>
<li><i>aXents</i> für Instrumentalensemble und elektroakustische Klänge, 2003</li></ul>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Lexikalischer_Eintrag">Lexikalischer Eintrag</h2></div>
<ul><li><span class="cite">Linde Howe-Beck: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alcides-lanza-emc/"><i>Alcides Lanza.</i></a> In: <i><a href="The_Canadian_Encyclopedia#Geschichte" title="The Canadian Encyclopedia"> Encyclopedia of Music in Canada</a>.</i> herausgegeben von <i><a href="The_Canadian_Encyclopedia" title="The Canadian Encyclopedia">The Canadian Encyclopedia</a></i><span style="display:none">;</span><span class="Abrufdatum" style="display:none"> abgerufen im 1. Januar 1</span> (englisch, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.thecanadianencyclopedia.ca/fr/article/alcides-lanza-emc/">französisch</a>).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AAlcides+Lanza&rft.title=Alcides+Lanza.&rft.description=Alcides+Lanza.&rft.identifier=&rft.creator=Linde+Howe-Beck&rft.publisher=herausgegeben+von+%27%27%5B%5BThe+Canadian+Encyclopedia%5D%5D%27%27&rft.date=&rft.language=en"> </span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://alcideslanza.blogspot.com/">Webpräsenz</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://musicbrainz.org/artist/26f594f5-9882-4585-8cdf-5f0120df9329">Alcides Lanza</a> bei <a href="MusicBrainz" title="MusicBrainz">MusicBrainz</a> (englisch)</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.fondation-langlois.org/html/e/page.php?NumPage=1607">Fondation Daniel Langlois: Alcides Lanza</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.allmusic.com/artist/mn0002364260"><span>Alcides Lanza</span></a> bei <a href="AllMusic" title="AllMusic">AllMusic</a> (englisch)</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.discogs.com/de/artist/750087">Alcides Lanza</a> bei <a href="Discogs" title="Discogs">Discogs</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://montrealgazette.remembering.ca/obituary/alcides-lanza-1090150946/"><i>Remembering the life of Alcides Lanza.</i></a> In: <i>The Gazette.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 22. Juli 2024</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AAlcides+Lanza&rft.title=Remembering+the+life+of+Alcides+Lanza&rft.description=Remembering+the+life+of+Alcides+Lanza&rft.identifier=https%3A%2F%2Fmontrealgazette.remembering.ca%2Fobituary%2Falcides-lanza-1090150946%2F&rft.language=en"> </span></span>
</li>
</ol>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r260755238">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output div.klappleiste{border:1px solid var(--dewiki-rahmenfarbe1);clear:both;font-size:95%;box-sizing:border-box;margin-top:1.5em;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste:after{clear:both;content:"";display:block}.mw-parser-output div.klappleiste-bild{float:left;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste-kopf{background:var(--dewiki-hintergrundfarbe5);color:var(--color-base,#202122);text-align:center;font-weight:bold}.mw-parser-output div.klappleiste.mw-collapsed .klappleiste-bild{display:none}.mw-parser-output div.klappleiste+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+link+div.klappleiste{margin-top:-1px}@media screen{html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="klappleiste mw-collapsible navileiste navigation-not-searchable center" role="navigation">
<div class="klappleiste-kopf"><a href="Tom%C3%A1s-Luis-de-Victoria-Preis" title="Tomás-Luis-de-Victoria-Preis">Tomás-Luis-de-Victoria-Preisträger</a></div>
<div class="klappleiste-inhalt mw-collapsible-content">
<p><a href="Harold_Gramatges" title="Harold Gramatges">Harold Gramatges</a> <small>(1996)</small> |
<a href="Xavier_Montsalvatge" title="Xavier Montsalvatge">Xavier Montsalvatge</a> <small>(1998)</small> |
<a href="Celso_Garrido_Lecca" title="Celso Garrido Lecca">Celso Garrido Lecca</a> <small>(2000)</small> |
<a href="Alfredo_del_M%C3%B3naco" title="Alfredo del Mónaco">Alfredo del Mónaco</a> <small>(2002)</small> |
<a href="Joan_Guinjoan_i_Gispert" title="Joan Guinjoan i Gispert">Joan Guinjoan i Gispert</a> <small>(2004)</small> |
<a href="Marlos_Nobre" title="Marlos Nobre">Marlos Nobre</a> <small>(2005)</small> |
<a href="Ant%C3%B3n_Garc%C3%ADa_Abril" title="Antón García Abril">Antón García Abril</a> <small>(2006)</small> |
<a href="Gerardo_Gandini" title="Gerardo Gandini">Gerardo Gandini</a> <small>(2008)</small> |
<a href="Luis_de_Pablo" title="Luis de Pablo">Luis de Pablo</a> <small>(2009)</small> |
<a href="Leo_Brouwer" title="Leo Brouwer">Leo Brouwer</a> <small>(2010)</small> |
<a href="Josep_Soler_i_Sard%C3%A0" title="Josep Soler i Sardà">Josep Soler</a> <small>(2011)</small> |
<a href="Mario_Lavista" title="Mario Lavista">Mario Lavista</a> <small>(2013)</small> |
<a class="mw-selflink selflink">Alcides Lanza</a> <small>(2014)</small> |
<a href="Xavier_Benguerel_(Komponist)" title="Xavier Benguerel (Komponist)">Xavier Benguerel</a> <small>(2015)</small> |
<a href="Tom%C3%A1s_Marco" title="Tomás Marco">Tomás Marco</a> <small>(2016)</small> |
<a href="Roberto_Sierra" title="Roberto Sierra">Roberto Sierra</a> <small>(2017)</small> |
Horacio Vaggione <small>(2019)</small> |
<a href="Leonardo_Balada" title="Leonardo Balada">Leonardo Balada</a> <small>(2021)</small> |
<a href="Tania_Le%C3%B3n" title="Tania León">Tania León</a> <small>(2023)</small>
</p>
</div></div>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-p" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten (Person): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/134183207">134183207</a></span> | <a href="Library_of_Congress_Control_Number" title="Library of Congress Control Number">LCCN</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.loc.gov/authorities/n81132041">n81132041</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/49649721/">49649721</a></span> | </div>
</div></div>
</div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-08-11" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Alcides_Lanza&oldid=258784385">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>